Çocuk, Oyuncak ve Oyun

Çocukların oyuna ilk ne zaman başladıkları konusunda kesin bir tarih verilemez. Bu başlangıç çocuktan çocuğa değiştiği kadar “oyun” kavramına verilen anlama göre de farklılık gösterebilir. 2 aylık bir çocuğun annesinin memesini zaman zaman bırakıp gülümsemesi sonra tekrar emmeye başlaması veya 3 aylık bir bebeğin eline aldığı çıngırağı sallaması, yere düştüğünde tekrar alması bile oyun için ilk adımlar sayılabilir.
Doğumdan birbuçuk aylığa kadar olan çocuklarda dünyaya gelmenin verdiği yorgunluk ilk birbuçuk ay zarfında bebekte devamlı uyumak isteğine yol açar. Bu dönemde bebeği huzurlu ve mutlu etmenin tek yolu onu sevmek ve rahatlatmaktır.
Birbuçuk aylıktan itibaren gözleriyle cisimleri farkedip ayırabilir. Bebekler, henüz bu aylarda oyuncakları ellerine alıp oynamayı beceremezler. Bu yüzden tavana asabileceğiniz, dönen sallanan şeyler hoşlarına gider.
Bebek 2. ayını doldurup 3. ayına yaklaşırken en fazla hoşuna giden oyun, aynada kendini seyretmektir. Bebeğiniz 5 aylık olduktan sonra artık ellerini kullanmayı öğrenmiştir. Ona elleriyle meşgul olabileceği oyuncaklar alabilirsiniz.
Beşbuçuk aylıktan sekizbuçuk aylığa kadar bebeğiniz basit mekanizmalara ilgi duyar. Renkli toplar, tüylü oyuncaklar, çek bırak arabalar. Sekizbuçuk aylıktan ondört aylığa kadar çocuklar artık sadece oyuncaklarla değil herşeyle oynamaya başlar. Evin içindeki butun eşyaları bir oyun aracı olarak görür. Bu devrede anne ve babanın yüksek sesle masal kitapları okumaya başlaması gerekir. Böylece çocuk konuşmaya başlarken zorluk çekmez, sesleri ve kelimeleri daha iyi anlar.
1 ila 2 yaşındaki çocuklar makaralar, tahtadan ve plastikten küpler, bardak ve tabaklar, banyo oyuncaklar,ı bebek ve tüylü hayvan oyuncaklara karşı ilgi duyarlar. Kutulara birşeyler koymak, sonra tekrar boşaltmak, küçük tahta parçalarını birbirine geçirmek, kule ve piramitler yapmak en zevkli uğraşlarıdır. Onceleri birkaç parçayı üstüste yerleştirebilen çocuk, hayal gücünü ve el hakimiyetini kısa sürede geliştirerek evler, gemiler, kamyonlar yapabilmeye başlayacaktır.
2 ila 3 yaşındaki çocuk mıknatıslı oyuncaklar, kule, ev, kamyon gibi şekiller yapılabilen tahtadan veya plastikten montaj oyuncaklar, renkli boya kalemleri, boya kitapları,elbiseleri değiştirilebilen bebekler,resimli hikaye kitapları, şarkılı masal kasetleri, üç tekerli bisiklet, oyuncak bahçe araçları, oyuncak tamir araçları ile uzun uzun sakince oynayabilirler.
3 ila 5 yaşları arasında çocukların, tahta ve plastikten montaj oyuncaklar, renkli kalemler, boyama kitapları ilgilerini çeker. Çocuklar Legolar ve yapbozlarla oynamaktan büyük keyif alırlar. 5 yaşındaki çocuğa, anne ve baba tarafından denetlenmek şartı ile bir evcil hayvan (akvaryum balığının) beslenmesi gibi sorumluluklar verilebilir.
6 ila 8 yaşlarında hareket ve çevre araştırmasına dayanan öğretici ve eğitici oyunlar önem taşımaya başlar. Bu dönemde oyuncak çok ve çeşitlidir. Hareket eden hayvanlara, yapı oyuncaklarından, tombala, domino,dama birkaç kişiyle oyanan oyunlara, müzik aletlerine, elektirikli trenlerden otomobillere kadar bir çok oyuncak vardır. Gemi, araba, uçak modelleri, modern teknolojinin en ilgi çekici yönlerini ortaya koyarak çocuğa yeni şeyler öğrenme fırsatı yaratmaktadır.
9 ila 14 yaş duygu açısından oldukça önemli ve sakin bir dönemdir. Çocuk ilgi alanlarını derinleştirir. Boş vakitlerinde, fotoğraf makineleri, koleksiyon malzemeleri, kitap, resim, bilgisaray ve müzik aletleri ile ilgilenir. Bu dönemde sportif faaliyetler de gelişir.
Oyuncak seçerken dikkat edilecek hususlar.
Oyuncakların, zehirli, kolay yanabilir, camdan, sert plastikten, kesici, sivri, kolay kırılabilir olmaması gerekir. Oyuncakların üzerinde iğne, saça veya kafaya takılabilen yay, burun ve boğaz yollarına kaçabilecek küçüklükte çıkarılıp takılabilen boncuk vb.boğaza dolanabilecek ip bulunmaması gerekir. Oyuncakların yıkanabilir ve temizlenebilir olmasına dikkat edin.
Anne ve Çocuk Sağlığı Ansiklopedisi.